Wrocławski Sojusz Badawczy im. Maxa Borna

Zacieśnienie współpracy naukowej we Wrocławiu

15 listopada 2025 roku powołano Wrocławski Sojusz Badawczy im. Maxa Borna. Porozumienie to zostało zawarte pomiędzy Politechniką Wrocławską a dwoma instytutami Polskiej Akademii Nauk: Instytutem Immunologii i Terapii Doświadczalnej oraz Instytutem Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych.

Inicjatywa ma na celu zintegrowanie potencjału naukowego i infrastrukturalnego trzech czołowych ośrodków badawczych w kraju. Współpraca koncentruje się na obszarach matematyki, fizyki, chemii oraz medycyny.

Partnerzy sojuszu

Logotyp Politechniki Wrocławskiej

Jedna z najlepszych uczelni technicznych w Polsce. Zgodnie ze swoją strategią stawia na rozwój sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa i medycyny 4.0. W sojuszu skupi się na badaniach interdyscyplinarnych w obszarach matematyki, fizyki, chemii i medycyny. 

Dzięki współpracy z instytutami PAN młodzi naukowcy oraz doktoranci uczelni będą korzystać z potencjału badawczego i infrastruktury trzech czołowych polskich jednostek naukowych. W efekcie Politechnika Wrocławska będzie jeszcze bardziej konkurencyjna na arenie międzynarodowej.

Logotyp Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN

Renomowana jednostka badawcza posiadająca prestiżową kategorię naukową A+. Specjalizuje się w zaawansowanych badaniach z zakresu immunologii i medycyny doświadczalnej. Udział w sojuszu pozwala instytutowi na sprostanie światowym trendom naukowym oraz rozwinięcie potencjału poprzez współpracę z ekspertami z Politechniki Wrocławskiej. Instytut stawia na zwiększenie efektywności prac badawczych, optymalizację kosztów oraz wspólną edukację przyszłych kadr naukowych w kluczowych obszarach biomedycznych.

Logotyp Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN

Czołowa polska jednostka badawcza, posiadająca kategorię naukową A+. Od blisko 60 lat prowadzi fundamentalne badania z zakresu fizyki i chemii, inspirowane naukową odwagą i ciekawością. Wnosi do sojuszu ogromne doświadczenie w badaniach strukturalnych. Umożliwi tworzenie międzyinstytucjonalnych zespołów badawczych oraz ułatwi młodym badaczom dostęp do unikatowych zasobów. Dzięki sojuszowi naukowcy instytutu zyskają nowe perspektywy rozwojowe oraz możliwość prowadzenia interdyscyplinarnych badań.

Innowacyjna jednostka badawcza wchodząca w skład Sieci Badawczej Łukasiewicz, jednej z największych w Europie. Specjalizuje się w zaawansowanych projektach z zakresu biotechnologii medycznej, nauk o życiu oraz inżynierii materiałowej. Udział w sojuszu pozwala instytutowi na rozwój badań interdyscyplinarnych oraz zacieśnianie współpracy nauki z gospodarką. Instytut stawia na wsparcie młodych naukowców oraz wdrażanie nowoczesnych technologii zwiększających efektywność prac badawczo-rozwojowych.

Kim był Max Born?

Patronem sojuszu jest Max Born, wybitny wrocławski noblista, fizyk i matematyk.

Urodził się 11 grudnia 1882 r. we Wrocławiu, a zmarł 5 stycznia 1970 r. w Getyndze. Jest jednym z głównych twórców mechaniki kwantowej obok Heisenberga i Schrödingera – poprawnie nadając sens empiryczny ich równaniom.

W 1954 r. otrzymał Nagrodę Nobla z dziedziny fizyki „za fundamentalne badania w dziedzinie mechaniki kwantowej, zwłaszcza za statystyczną interpretację funkcji falowej”.

Droga naukowa i związki z Wrocławiem

Max Born pochodził z rodziny o głębokich tradycjach intelektualnych – jego ojciec, Gustav Born, był wybitnym profesorem anatomii i embriologii na Uniwersytecie Wrocławskim. Jego syn Max również tam rozpoczynał swoją edukację wyższą, studiując matematykę, fizykę i chemię. Choć jego kariera rozkwitła w Getyndze, gdzie stworzył jeden z najważniejszych ośrodków fizyki teoretycznej na świecie, jego wrocławskie korzenie zawsze pozostawały istotnym elementem jego tożsamości.

Przełom w rozumieniu mikroświata

Jego wkład w naukę wykracza poza samą matematyzację zjawisk. To właśnie Born wprowadził do fizyki pojęcie prawdopodobieństwa w kontekście funkcji falowej, co zrewolucjonizowało sposób, w jaki postrzegamy materię. Udowodnił, że na poziomie atomowym nie możemy przewidzieć precyzyjnego położenia cząstki, a jedynie szansę na jej znalezienie w danym miejscu. To odkrycie stało się fundamentem dla współczesnej elektroniki, nanotechnologii, technologii laserowych czy rezonansu magnetycznego.

Mentor i wizjoner

Born był nie tylko genialnym badaczem, ale również wybitnym pedagogiem. Wśród jego asystentów i uczniów znajdowało się wielu późniejszych noblistów, w tym Robert Oppenheimer, Maria Goeppert-Mayer czy sam Werner Heisenberg. Jego szkoła naukowa charakteryzowała się ścisłą współpracą matematyków z fizykami, co do dziś stanowi wzór dla nowoczesnych konsorcjów badawczych.

Dlaczego Max Born patronuje Sojuszowi?

Wybór Maxa Borna na patrona Wrocławskiego Sojuszu Badawczego ma wymiar symboliczny i merytoryczny. Jako uczony, który swobodnie poruszał się między matematyką, fizyką a chemią fizyczną, uosabia on interdyscyplinarność, która jest fundamentem współpracy Politechniki Wrocławskiej oraz instytutów PAN. Jego dorobek naukowy – od mechaniki kwantowej po badania nad dynamiką sieci krystalicznych – bezpośrednio koresponduje z profilami badawczymi partnerów sojuszu: fizyką niskich temperatur, strukturą materii oraz zaawansowaną chemią i medycyną. Patronat ten podkreśla ambicję Wrocławia jako europejskiego centrum nauki, łączącego historyczną doskonałość z nowoczesnym potencjałem wdrożeniowym.

Źródło: Wikipedia